via 101 World, 03 June 2024: In Mae Hong Son’s Pang Mapha District, archaeologist Prof. Dr. Rasmi Shoocongdej leads a 20-year project uncovering ancient human remains in cliff caves. DNA analysis from these remains reveals insights into the early human population and their environment. The project emphasizes collaboration with local communities and interdisciplinary methods, highlighting the region’s cultural and historical significance.
ในลอนคลื่นของเทือกเขาทอดยาว แม่ฮ่องสอนถูกห่อหุ้มด้วยแดดร้อนระอุและฝุ่นควันหนาหนักในเดือนมีนาคม
อำเภอปางมะผ้าแทบไม่มีพื้นที่ราบให้มองไกลได้สุดสายตา ภูมิประเทศส่วนมากเป็นหุบเขาลึกอันสลับซับซ้อน แต่ด้วยสภาพแวดล้อมเช่นนี้ทำให้ปางมะผ้าดำรงความอุดมสมบูรณ์ทางธรรมชาติไว้ได้อย่างดี ซึ่งเหมาะอย่างยิ่งที่จะใช้เปรียบเทียบกับสภาพแวดล้อมในอดีต พื้นที่แห่งนี้ถูกเปรียบเทียบเป็น ‘ห้องปฏิบัติการทางธรรมชาติ’ ที่โอบรับความหลากหลายทั้งเรื่องทางกายภาพ ชีวภาพ และวัฒนธรรม
อาจเพราะความซับซ้อนของเทือกเขาและถ้ำผา ทำให้พื้นที่สูงแห่งนี้ไม่มีหลักฐานทางโบราณสถานที่เป็นสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ ดังเช่นที่พบตามแหล่งอารยธรรมลุ่มน้ำในพื้นที่อื่นของประเทศไทย แต่ด้วยเหตุผลเดียวกันนี่เองที่ทำให้ปางมะผ้าห่มคลุมประวัติศาสตร์กว่า 30,000 ปีเอาไว้จนถึงปัจจุบัน ผ่านร่องรอยการใช้ชีวิต เครื่องมือหินกะเทาะ ซากเศษกระดูกสัตว์ ไปจนถึงโครงกระดูกของมนุษย์โบราณที่เก็บซ่อนอยู่ในถ้ำที่มืดและเย็นมาหลายพันปี
ประวัติศาสตร์อันยาวนานนี้ถูกเปิดเผยจาก ‘โครงการโบราณคดีบนพื้นที่สูงในอำเภอปางมะผ้า’ ที่เริ่มต้นเมื่อปี 2544 โดยมี ศ.ดร.รัศมี ชูทรงเดช จากคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร เป็นหัวหน้าโครงการ พวกเขาตั้งต้นด้วยการพยายามหาคำตอบเรื่องสภาพแวดล้อมโบราณในอำเภอปางมะผ้า ศึกษาความสัมพันธ์ของคนกับสิ่งแวดล้อมในอดีต และศึกษาพัฒนาการทางสังคมและวัฒนธรรมของคนที่อาศัยในปางมะผ้าในอดีต
